LET IT GO

I had long, curly, shabby hair. I was a loner. I hardly talked to anybody. I sat alone in my desk and books from the Library were my friends. Can you believe it? A post graduate student with all these traits. But that changed when a classmate took faster strides along with me and invited to his room. A new digital music system with old songs and interesting things about his past over a cup of tea. It was one and a half years back and today I bade him the final Goodbye.

Goodbyes aren't easy. They have never been easy for me. A decade long life of school in a boarding house earned me life long friends and almost everyone were teary as we departed. I wonder, how did my parents cope with it? How do people fill that vacuum inside them? As years keep passing by, we become used to losing. May be deep inside our heart, we keep saying "LET IT GO".

At an early age, I stayed away from my parents. As time progressed, I learnt to enjoy the company of friends. Want to dress, eat, live the way I wanted could never come true. There were limitations, rules and regulations, the violation of which had severe consequences. During graduating years, I learnt to keep personal secrets from my parents. I bunked classes to a date which ended with bitter memories. My parents knew about it, but they also thought to, "Let it go". Life was teaching me lessons when another girl, I fell for, My MUSE suddenly said, she is getting engaged. It is as if loosing is what we are here for. The ultimate purpose of being borne as a living being. Every circumstances tells you to let go, keep quiet and silently face the music of life. Yes, I kept quiet. It is even more painful. It is suffocating, but I am living through it everyday. A long time ago, my younger brother used to put on a quote, " When the going gets tough, the tough get going". To precisely add to it, I lost my Grandfather.

I am not ruthless. I am not heartless but time has numbed me. May be my parents cry in their solitude. May be my gal also felt the pain but as a rational being, she found better options. Is that how Life should always be? Should we always be suppressed by failures over the nature of life?

Have I lost only? What about the gains, I have made in Life? Do they outweigh what I have lost in due course of time? Ah! there are so many questions, that cannot be answered. May be because, there are more questions that will pop up as we keep living. It's the fate of being a mortal being.

I therefore bade my friend, a simple goodbye, as we hugged each other tightly and I said to myself," LET IT GO". On this day of holi ( festival of colors), Life splashed another color in my Life.

Most Unwanted People

I do not like politics. Being a citizen of a country where politicking is an essential component for people from all walks of life; every circumstances encourages a person here to hate politics, to believe that it is a dirty game.Should I change my opinion? How would it look like if I try seeing it from a different perspective? I have been asking these questions for  few days.

The impingement of wrong political values in every spheres of Nepalese society have set forth wrong notion against politics among a  mass. We have been cheesed off by political diaspora of the country. The recent rise of bandhs( strike) and the voices coming from behind these suggest a political turmoil of a different nature. I have this inkling, if Nepal is going to be a sort of GUJARAT of India. I am getting negative vibes now.

"One of the poorest, land locked , capital locked countries of the world". To add further to the woes  of this description, a  threat of rise in the tribal/ethnic riots. 

I do not have a foggiest idea in my mind for any positive change. How do we get rid of this then? Well, let us all declare the 601 members of the constituent assembly as the " Most unwanted people of the country". 

What further can we do then? Well, get rid of everything that is hindering our progress. Throw away the government, end  the  bureaucracy and liberate the nation. By doing so, I am starting to believe that our nation will no more be landlocked or capital locked. We will not have to set targets to bring in a million tourists. We will not have to worry about poverty and unemployment.  

Nepal with an open border between India and China can clearly call an attention of the world. With a hassle free country to move about, a market that can cater to more than half of the population of the world; I wonder who would not want to invest here.

I often thought about the security of our nation. Well, with all the mighty powers settling in my land to cater to the largest market of the world. With millions of people moving in and out of my country; the presence of the international community would be too strong. I wonder, who would really dare to encroach our territory.  

We will not have state mechanism to meddle with people's affairs. No politicians to blame for the deficiencies of the market. Yes, there will be inefficiency. But we will have options to choose. Our choice; the choice of the market will correct them. Ah! what a beautiful and prosperous country Nepal would be. 

Did I say I do not like politics? Politics rule the roost of all the things we consume. But we do not need the huge number of dumb people that consume all the resources and energy . They are our biggest expenses.   Let  us  begin with the first step; declare the 601 as the " Most unwanted people " of our nation.

नारी दिवस अनि मेरो आफ्नै गन्थनहरू ..

अन्तरास्ट्रिय नारी दिवस । हिजै बेलुका देखि लेख्छु भन्दा भन्दै आज बेलुका भयो । के लेखुँ ,मनभरी कुराहरु छन् । दुई दिन देखि आफ्नै अन्तर-कुन्तरमा बहस चलेको चल्यै छ ।  अधिराज्यका पढे-लेखेका महिलाहरू, स्वभिमानी महिलाहरू, श्रीमानका पद र पैसाको तुजुक देखाउन पाएका महिलाहरू, श्रीमान र परिवारलाई पालिरहेका महिलाहरू, सुकिला- मुकिला देखिने महिलाहरू अनि मिठा- मिठाइ लाग्ने नारी दिवसमा घुलेका महिला सशक्तिकरनका अवाजहरु , समानताका अवाजहरू, अवसर र चुनौतिका लागि  गुन्जिरहेका अवाजहरू ।

तर कति बुलन्द छन् त यी अवाजहरू ? के यी अवाजहरू अस्ति भर्खरै 'बोक्सि'को आरोपमा आफ्नै गोठछेउ निर्घात कुटाइ खाइ, जलाएर मारिएकी महिलाको गाऊँमा पुग्छन् । पुग्दैन भने अझै जोडले कराउनु पर्‍यो, त्यसो गर्न सकिदैंन भने बन्द गरिद्नु यी अवाजहरू ।  मेरि अस्ति भर्खरै ९४ बर्षको उमेरमा बित्नु भएकी हजुराआमाले सुन्नुभएको भए सबैलाई यही भन्ने थिईन । कर्म गरेपछी नतिजा आउदैन भने त्यस्ता कर्म गर्नेलाई झटारो हान्थिन मेरि मामाघरे हजुरआमा । 

 नारी अदित्तिए प्रेम, धैर्य र प्रकृतिको स्वरूप हुन । यो कुरा पुस्तौँदेखी हाम्रा शास्त्रमा लेखिएर आएको छ । मैले पनि स्कुल पढ्दा घोकेको दुई लाइन  याद् आयो :   " यत्र नारी यस्तु पुज्यन्ते:  

                                                                          रमन्ते तत्र देवता "।

जहाँ नारीको पूजा हुन्छ, त्यहा देवता पनि रमाउछन ।   मन्दिरै मन्दिरको शहर भएको हाम्रो देशमा, श्रद्धालुहरूको ओइरो लाग्ने हाम्रो देशमा, देवता रमाएका छन् की छैनन् ? म नित्से होईन तर मेरो यो प्रश्न हरेक जिम्मेवर नागरिक माथी तेर्सौउदै छु ।  जुन देशमा "छाउपेडी"मा एउटा महिलाको रजस्वलाको समयमा मृत्‍यु हुन्छ, जहाँ जिम्मेवार पदमा आसिन पतीबाट निहत्था श्रीमती मरिन्छिन, दाइजोका नाममा अझै शोषन हुन्छ,बोक्सी बनाई बनाइ मार्छन, अर्धाङी भनि भनि बैबाहिक हिन्सा, अत्याचार,मानसिक प्रताडना दिन्छन्, के त्यहा तिम्रा देवता खुशी होलान् ? जुन मन्दिरहरूमा देवता खुशी छैनन्, बन्द गर जान ती  मन्दिर?   

  मैले मन्दिरको मर्म बुझेको छैन । नेपाल र भारतका प्राय मन्दिर घुमे तर मैले मेरो देवता भेटिन । साधुहरूसँग बसें, सन्तहरूसँग हिंडे, गँगोत्रीमा घन्टौसम्म कुर्दा पनि मैले जवाफ नपाएपछी रिसले चुर भएर हींडेथे । घर आइपुग्दा प्रेमले मुसार्दै मेरो छोरो कहाँ पुगेर आयौ भन्दै निक्लेकी मेरि "आमा" मा मेरो देवता पाएँ । म नास्तिक होईन किनकी अस्ति भर्खर बितेकी मेरि हजुरआमा जै'ले बिदा हुने बेला आँगनमा मलाई म्वाइ खाँदै खुसुक्क मेरो गोजीमा पैसा हालिदिन्थिन अनि उनको जोडी आँखाबाट थोपा थोपा आसुँ पालै पिलो चाउरी परेका गाला हुँदै कलेटी परेर सुकेका ओठसम्म आइपुग्थे । मेरो देवता त्यतिखेर भेटें  ।

  ' नारी दिवस कसका लागि मनाउछौ ? अवाज भएका महिलाहरू जस सँग स्वर छैन तीनको स्वोर बन अनि जोड जोडले चिच्याउ ताकि पहराहरू पछाडि लुकेका झुपडीहरूमा सुर्यदय भन्दा पहिले तिम्रा अवाजहरू गुन्जिउन ! सक्दैनौ भने बन्द गर अवाजहरू........!!! ',    हा ! आज क्रान्ति ओकल्दै छ मेरो कलमले पनि ! 

   तर साँचै नै परिवर्तन् देख्नु छ भने हरेक अवसर पाइरहेका महिलाहरूले आँफै बाट सुरु गर्नु पर्दछ । तब मात्र परिवर्तनको सन्देसका सम्बाहक बन्न सक्दछन् । नेपालि चेलीहरू पुरुष जस्तै साउदीमा छन्, लिब्यामा छन्, अमेरिका अनि यूरोपमा छन् । फेसबूकमा एउटा फोटोमा 'बिकिनी'मा देखिएकी मेरि केटी साथि अर्को फोटोमा त्यतिक्कै सुन्दर 'सारीमा' सजिएर फोटो हाल्छे अनि म दंग पर्छु ! नेपालमा परिवर्तन र अधुनिकिकरन त आएको छ तर केही न्युन प्रतिसतमा सिमित छ । मेरा अघिल्ला कुराहरुमा बिरोध प्रकट पक्कै गरेको होईन । म चाहन्छु नारी दिवस साँचै देशका हरेक नारीहरूको पर्व बनोस् जहाँ हरेक नारी समान रूपले सीक्षीत र आफ्नो जीवनको निर्णय स्वयमले गर्ने सक्ने अधिकार र स्वतन्त्रताले ले सम्पन्न होउन् !   

        

            

रटान लगाउने सुगाहरू..!

"ए दाई ! कोपी कृष्ण काउ  , कोपी कृष्ण काउ  !"

 छिमेकी अंकलको घरमा छिर्न नपाउँदै पट्टु कराउन थाल्यो । सधैं यसरी नै कराउंथ्यो । त्यो कुरा राम्ररी बोल्न सकोस भनेर बेला बेलामा रातो खुर्सानी ख्वाउने गरेको मैले पनि देखेको छु । तर आज खस खस लागिरह्यो । कता कता मन बिझाइरह्यो  । 

हा ! हा ! क्या दशा यो ! म देशैभरी सुगाहरू देख्न थाल्छु । यी थरी थरिका सुगाहरू, रङी- चंगी सुगाहरू, ज्ञानले बलेका जस्ता सुगाहरू, पैसाले पुरिएका जस्ता सुगाहरू ;   राष्ट्रिय राजनितीमा हैकम जमाइरहेका , शिक्षामा , स्वास्थ्यमा, सुरक्षामा । कहाँ छैनन् यी सुगाहरू ?   सुगाहरू मेरो राष्ट्रको  नशा-नशामा, गरा-गरामा बसेका छन् । राष्ट्रिय मकैबारी भुसुक्कै पार्दै छन् ।

 हेर्दा हामि जस्तै बोल्छन । हाम्रै बिच बस्छन । मौका पाउने बित्तिकै काधमै चद्छन् ।  यी कुनै दक्षिणतिर , कुनै उत्तर त कुनै सात समुन्द्र पारीबाट धेरै समयपछी आएका हून रे ! त्यतै यिनलाई खुर्सानी खुवाएर येस्ता भाषा बोल्न सिकाएका रे ! यी सुगाहरू कोहि पूँजीवाद , कोहि समाजवाद, कोहि माओबाद ,कोही खुल्ला अर्थतन्त्र लगयतका दुनियाँ मन्त्र उच्चारण गर्छन् । एउटै कुराको रटान लगाउछन् । 

  यी सुगाहरू आफ्नो समाजमा भन्दा धेरै खुर्सानी दिनेहरू तिरै धेरै बस्छन् । यिनको जीवन सैलि अधिकान्स तेस्तै छ ।  जब जब राष्ट्रमा बाली-नाली लगाउन थालिन्छ, तब तब यी सुगाहरू रटान लगाउछन् । यिनको 'कोपी कृष्ण कौ' ले हामी आजित भएका छौँ ! 

   राष्ट्र बिकासका नीम्ति हाम्रो आफ्नो समाजका इस्थापित आधारहरूलाई एउटै समानन्तर धागोमा उनेर लैजन सक्ने क्षमता चाहिन्छ । त्यो कुनै रटान, कुनै सिद्धान्तले जोत्दैमा , त्यस्ता मल हाल्दैमा बाली सप्रिदैन । हाम्रो इस्थानिय भु-बनोट , त्यस्को अनुसन्धान पर्याप्त मात्रामा हुन अझै सकेको छैन । गर्नेहरू थोरै छन् ? खुर्सानी खाएर ओकल्नेहरू धेरै छन् । 

   आज त्यसै त्यसै सुगा देखि घ्रिणा लागेर आयो । के कुरा गर्न आएको थिए भुसुक्कै बिर्सेछु !    

उहीले र ऐ'लेका कुरा

अहिलेका पुस्ताले 'पोप्कोर्न' भन्छन् तर मलाई भुटेको मकै भन्दा स्वाद आउंछ । अंग्रेजी लवज प्रसिद्ध छ तर मेरो भाषा मिठो र कलकलाउदो छ । खाजामा आमाले भुटेको मकै र गुन्द्रुक साध्नु भएको रहेछ । येस्तो बेला मलाई पुराना कुराहरु कोट्याउन मन लाग्छ । मेरा मामाघरका हजुरबा सिलोक भन्न माहिर हुनुहुन्थ्यो रे,त्यस बेलाका बाहुनहरुको खुबी हो त्यो । मेरो सिमित ज्ञानले जाने बुझेसम्म सिलोक गाउने सैली हो ।  आमाले एउटा सिलोक बडा मिठो भाका हालेर सुनाउनु भो । यो सिलोक उनै हजुरबाले गाउनु भएको थियो रे:

"डाँडा पाखा रैल मोटर गुरुरुरु चल्लान     

  तिम्रा हाम्रा झुपडीमा बिजुली नी बल्लान" 

त्यस बेलाको हाम्रो देशको बिकाशको थिती ठम्याउन सकिन्छ । हाम्रा डाँडा पाखामा बाटोहरु धेरै बनेका छन् त्यस बेलाको तुलनामा । साँघुरा बाटाहरु,भत्किएका बाटाहरु । येस्ता बाटाहरु जहाँ मन्त्री हिड्दा जनताका  बाहनलाई ब्याटनले हिर्काइ हिर्काइ सुबिधा उपभोग गर्छन्; तिनैबाट चुनेका मन्त्रीहरु । यो मैले काठमाडौंको सडकमा ओहोर दोहोर गर्दा बारम्बार महसुस गरेको कटु सत्य हो ।  रैल हाम्रा शहरहरुमा गुड्ने कल्पनामा हामी बल्ल रमाउन थालेका छौं । त्यहि बेलामा सिलोकमा भन्न भ्याएछन्,धन्नका रहेछन मेरा मामाघरे हजुरबा ! ती बेलाका ब्राहमणहरु तेसै कहलाइएका  त पक्कै होइनन् ।  

तिनका बेलामा बिजुली थिएन,हाम्रा बेलामा बिजुली बल्दैन । बिद्युत  उत्पादनका लागि लाईसेन्से वालाहरुको दलालीमै फुर्सद हुन्न हाम्रा उर्जा मन्त्रीलाई । उत्पादन कसरी होस्?उर्जा मन्त्रीको भब्य बिदाइ हाम्रो मानसपटलबाट गएको छैन। मन्रिका घरमा बत्ती बल्दा सम्पुर्ण रास्ट्रबासी अध्यारोमा रुम्मलिएका हुन्छन् । सर्बसाधारणका झुपडीमा बिजुली अझै धेरै बर्ष सम्म बल्दैन ।